იტალიური სერია A
"კალჩო" არ არის უბრალოდ ფეხბურთი — ეს არის ტაქტიკური ჭადრაკი მინდორზე. სრული გზამკვლევი იტალიურ ფეხბურთში: ისტორია, ანალიზი და თანამედროვე ტენდენციები.
1898 წლიდან დღემდე: რეგიონალურიდან გლობალურამდე
იტალიის ჩემპიონატი, იგივე სერია A, 1898 წელს დაარსდა, თუმცა მისი თანამედროვე ფორმატი — სადაც გუნდები წრიული სისტემით (შინ და გარეთ) უპირისპირდებიან ერთმანეთს — 1929 წლიდან იღებს სათავეს. ეს არის ლიგა, რომელმაც მსოფლიოს აჩუქა ყველაზე დახვეწილი დაცვითი სისტემები და ყველაზე დრამატული საჩემპიონო რბოლები, რასაც იტალიელები "სკუდეტოსთვის" ბრძოლას ეძახიან.
დღეს სერია A ევროპის ტოპ-ლიგებს შორის ერთ-ერთი ყველაზე კონკურენტუნარიანია. ჩემპიონთა ლიგის 4 საგზური და ევროპა ლიგის ადგილები ყოველწლიურად სასტიკი ბრძოლის საგანია, ხოლო ცხრილის ფსკერზე დარჩენილი სამი გუნდი სერია B-ში ქვეითდება.
"შვიდი და" (Le Sette Sorelle)
იტალიური ფეხბურთის ოქროს ხანა 90-იან წლებს უკავშირდება, როდესაც ჩამოყალიბდა ტერმინი "შვიდი და". ეს ის კლუბებია, რომლებიც ისტორიულად ამინდს ქმნიდნენ:
- იუვენტუსი: ყველაზე ტიტულოვანი, "ბებერი ქალბატონი".
- მილანი და ინტერი: მილანური გრანდები და ევროპული დიდების მატარებლები.
- რომა და ლაციო: დედაქალაქური ვნებები.
- ნაპოლი: სამხრეთის სიამაყე.
- ფიორენტინა: ფლორენციული ხელოვნება მინდორზე.
ახალი რეალობა
ბოლო წლებში ამ სიას თამამად შეგვიძლია დავამატოთ ატალანტა. ბერგამოულმა კლუბმა ჯან პიერო გასპერინის ხელმძღვანელობით დაამტკიცა, რომ სკაუტინგით და სწორი სისტემით გრანდების დამარცხება შესაძლებელია.
ტაქტიკური ლაბორატორია: როგორ თამაშობს იტალია?
სერია A ხშირად მოიხსენიება როგორც "საფეხბურთო უნივერსიტეტი". აქ მატჩის ბედს ხშირად არა ინდივიდუალური ოსტატობა, არამედ მწვრთნელის ტაქტიკური მონახაზი წყვეტს. განვიხილოთ ძირითადი ტენდენციები:
სქემა 3-5-2
იტალიური კლასიკა. სიმონე ინძაგის "ინტერი" და გასპერინის "ატალანტა" ამ სქემის ოსტატები არიან. აქცენტი კეთდება ფლანგის მცველებზე (Wing-backs), რომლებიც შეტევაში გარემარბების ფუნქციას ითავსებენ.
დაცვიდან ამოტანა
ტერმინი Costruzione dal basso (შეტევის აწყობა დაცვიდან) თანამედროვე კალჩოს მანტრაა. მეკარეები აქტიურად მონაწილეობენ პასებში, რათა მეტოქის პრესინგი გაარღვიონ.
ჰიბრიდული როლები
მცველები, რომლებიც ნახევარდაცვაში ადიან (მაგ: კალაფიორი, ბასტონი) და ფორვარდები, რომლებიც სიღრმიდან თამაშობენ. პოზიციური სისწრაფე იტალიაში ფიზიკურ სისწრაფეზე მნიშვნელოვანია.
დიდოსტატები: მწვრთნელების სკოლა
იტალიური სკოლა (Coverciano) მსოფლიოში საუკეთესოდ ითვლება. აქ ორი მთავარი ფილოსოფია ეჯახება ერთმანეთს:
მაქს ალეგრის და ჟოზე მოურინიოს სტილი. მათთვის მთავარია ტაბლო. ხშირად იგებენ მინიმალური ანგარიშით, დაცვითი დისციპლინის ხარჯზე (ე.წ. Corto Muso - ცხვირის სიგრძით მოგება).
ლუჩიანო სპალეტი, მაურიციო სარი, ტიაგო მოტა. ისინი უპირატესობას ანიჭებენ ლამაზ, კომბინაციურ ფეხბურთს, ბურთის ფლობას და მაღალ პრესინგს.
ქართული კვალი:
ხვიჩა კვარაცხელიას ("კვარადონა") გამოჩენამ ნაპოლიში და მისმა როლმა ისტორიულ სკუდეტოში (2023), სერია A საქართველოში N1 საყურებელ ჩემპიონატად აქცია. მისი დრიბლინგი, არაპროგნოზირებადი თამაში და ტაქტიკური ზრდა იდეალურად ჯდება იტალიური ფეხბურთის რენესანსში.
დერბი და ვნებები
იტალიაში ფეხბურთი რელიგიაა, ხოლო დერბი — წმინდა ომი. ყველაზე გამორჩეული დაპირისპირებებია:
- Derby della Madonninaინტერი vs მილანი
- Derby d'Italiaიუვენტუსი vs ინტერი
- Derby della Capitaleრომა vs ლაციო
- Derby del Soleნაპოლი vs რომა